Hoe word je professioneel ademcoach?

Wil je professioneel ademcoach worden? Dan is alleen het leren van een aantal ademhalingsoefeningen niet voldoende. Als ademcoach moet je begrijpen hoe de ademhaling fysiologisch werkt, hoe je verschillende ademhalingspatronen herkent en hoe je ademtechnieken veilig en doelgericht inzet binnen coaching en begeleiding.

Een professionele ademcoach opleiding combineert daarom kennis van anatomie en ademfysiologie met praktische vaardigheden, observatie, coaching, casuïstiek en het verantwoord toepassen van verschillende ademtechnieken.

In dit artikel lees je wat een ademcoach doet, welke opleiding je nodig hebt, wat je tijdens een opleiding leert en waar je op kunt letten als je professioneel met ademcoaching wilt werken.

Wat is een ademcoach?

Een ademcoach begeleidt mensen bij het bewust worden van hun ademhaling en het aanleren of toepassen van ademtechnieken.

Daarvoor is het belangrijk om verder te kijken dan alleen de oefening zelf. Een ademcoach moet bijvoorbeeld kunnen observeren hoe iemand ademt, welke factoren invloed hebben op het ademgedrag en welke aanpak past bij de persoon en de hulpvraag.

Onderwerpen die daarbij een rol kunnen spelen zijn onder andere:

• ademfrequentie;
• ademvolume;
• neus- en mondademhaling;
• gebruik van ademhalingsspieren;
• verhouding tussen in- en uitademing;
• herstel na inspanning;
• spanning en ontspanning;
• ademhaling tijdens sport en beweging;
• gewoonten en leefstijlfactoren die de ademhaling beïnvloeden.

Een professionele ademcoach leert deze factoren niet afzonderlijk te bekijken, maar als onderdeel van een bredere analyse.

Hoe word je ademcoach?

In Nederland is ademcoach geen wettelijk beschermd beroep. In principe kan iemand zichzelf daarom ademcoach noemen. Dat maakt de keuze voor een goede opleiding extra belangrijk.

Wil je ademcoaching professioneel aanbieden, dan is het verstandig een opleiding te kiezen waarin je niet alleen verschillende ademtechnieken leert, maar ook kennis opdoet over ademfysiologie, anatomie, veiligheid, coaching en het herkennen van functionele en disfunctionele ademhalingspatronen.

Een opleidingstraject bestaat idealiter uit een combinatie van:

1. theoretische kennis;
2. praktische training;
3. oefenen met verschillende ademtechnieken;
4. leren observeren en analyseren;
5. oefenen met coachgesprekken;
6. werken met casuïstiek;
7. toetsing of examinering.

Op die manier leer je niet alleen wat je kunt doen, maar vooral waarom, wanneer en bij wie een bepaalde aanpak passend is.

Wat leer je tijdens een professionele ademcoach opleiding?

De precieze inhoud verschilt per opleider. Een professionele opleiding zou in ieder geval aandacht moeten besteden aan de basisprincipes van ademhaling en ademregulatie.

Anatomie en ademfysiologie

Om verantwoord met ademhaling te werken, moet je begrijpen wat er tijdens het ademen in het lichaam gebeurt.

Daarbij komen bijvoorbeeld de longen, het middenrif en andere ademhalingsspieren aan bod, maar ook onderwerpen zoals ventilatie, gaswisseling en de rol van zuurstof (O₂) en koolstofdioxide (CO₂).

Deze fysiologische basis helpt een ademcoach om oefeningen niet uitsluitend vanuit ervaring of gevoel toe te passen.

Ademhalingspatronen observeren

Mensen ademen niet allemaal op dezelfde manier.

Een ademcoach leert daarom kijken naar verschillende kenmerken van de ademhaling en leert signalen herkennen die kunnen wijzen op een minder functioneel ademhalingspatroon.

Daarbij is het belangrijk om niet automatisch conclusies of medische diagnoses te stellen. Een ademcoach werkt binnen zijn of haar deskundigheidsgebied en verwijst waar nodig door naar een arts of andere bevoegde zorgprofessional.

Verschillende ademtechnieken leren toepassen

Er bestaat niet één ademtechniek die voor iedere situatie geschikt is.

Afhankelijk van de methode en opleiding kun je technieken leren die gericht zijn op bijvoorbeeld:

• rustiger en functioneler ademen;
• ontspanning en stressregulatie;
• bewustwording van ademgedrag;
• fysieke inspanning en herstel;
• ademcontrole;
• het trainen van tolerantie voor veranderingen in CO₂;
• activerende ademhaling.

De meerwaarde van een opleiding zit daarom niet in het verzamelen van zoveel mogelijk oefeningen, maar in het leren bepalen welke techniek op welk moment passend is.

Van ademtechniek naar professioneel coachingsplan

Dit is een belangrijk verschil tussen zelf ademhalingsoefeningen leren en professioneel ademcoach worden.

Als coach krijg je te maken met verschillende mensen, achtergronden en hulpvragen. Een oefening die voor de ene persoon passend is, hoeft dat voor iemand anders niet te zijn. Daarom hoort bij professioneel ademcoachen ook het leren afnemen van een ademanamnese. Je verzamelt relevante informatie, observeert de ademhaling en brengt de hulpvraag in kaart. Op basis daarvan kun je een gestructureerd coachingsplan opstellen en gedurende het traject evalueren of aanpassingen nodig zijn.

Heb je een diploma nodig om ademcoach te worden?

Omdat ademcoach in Nederland geen wettelijk beschermd beroep is, bestaat er niet één wettelijk verplicht diploma waarmee je jezelf ademcoach mag noemen. Dat betekent echter niet dat de kwaliteit van een opleiding er niet toe doet. Wanneer je professioneel met cliënten wilt werken, kun je onder andere kijken naar:

• het opleidingsniveau;
• de inhoud en omvang van het curriculum;
• het aantal contact- en studie-uren;
• de deskundigheid van docenten;
• praktijkoefeningen;
• toetsing en examinering;
• aandacht voor veiligheid en contra-indicaties;
• erkenningen en accreditaties;
• mogelijkheden voor bij- en nascholing.

Een keurmerk of accreditatie betekent daarbij niet automatisch dat iedere afgestudeerde een wettelijk erkend zorgberoep uitoefent. Kijk daarom altijd goed wat precies erkend of geaccrediteerd is en door welke organisatie.

Wat betekent een erkende ademcoach opleiding?

De term erkende ademcoach opleiding wordt online op verschillende manieren gebruikt. Er bestaat geen algemene wettelijke Nederlandse erkenning die iemand na iedere ademcoachopleiding automatisch tot een door de overheid erkende ademcoach maakt. Een opleiding kan wél geregistreerd, geaccrediteerd of erkend zijn door verschillende opleidings- en beroepsorganisaties. Zulke beoordelingen kunnen iets zeggen over bijvoorbeeld de kwaliteit van de opleiding, het niveau, het aantal studie-uren of de geschiktheid voor bij- en nascholingspunten.

Controleer daarom niet alleen óf een opleider het woord ‘erkend’ gebruikt, maar vooral:

Door wie is de opleiding erkend of geaccrediteerd, waarop heeft die erkenning betrekking en wat betekent dit voor mij als deelnemer?

Kun je ademcoach worden als fysiotherapeut?

Ja. Ademcoaching kan voor fysiotherapeuten een interessante verdieping zijn omdat ademhaling samenhangt met onderwerpen die binnen de fysiotherapie al regelmatig aan bod komen, zoals beweging, belasting, herstel en ademhalingsmechanica. Een fysiotherapeut beschikt bovendien al over medische en anatomische basiskennis.

Een gespecialiseerde ademcoach opleiding kan daar kennis en praktische vaardigheden rondom ademobservatie, ademfysiologie en verschillende ademinterventies aan toevoegen. Welke technieken je vervolgens binnen de fysiotherapeutische behandeling kunt toepassen, hangt mede af van je eigen deskundigheid, professionele verantwoordelijkheden en het toepassingsgebied van de gekozen methode.

En voor logopedisten, psychologen en andere zorgprofessionals?

Ook professionals uit andere vakgebieden kunnen zich verdiepen in ademcoaching. Voor een logopedist kan bijvoorbeeld de relatie tussen ademhaling, stem en spreken relevant zijn. Voor coaches en psychologen kan ademhaling een rol spelen binnen begeleiding rond spanning en zelfregulatie.

Voor zorgprofessionals geldt daarbij steeds hetzelfde uitgangspunt: ademcoaching is een aanvullende competentie en vervangt geen medische of psychologische diagnostiek of behandeling wanneer die noodzakelijk is.

Juist daarom is een opleiding waarin aandacht wordt besteed aan professionele grenzen, veiligheid en doorverwijzen belangrijk.

Wat is het verschil tussen een ademcoach en ademtherapeut?

De termen worden in de praktijk soms door elkaar gebruikt, terwijl opleidingen en werkwijzen sterk kunnen verschillen.

• Een ademcoach richt zich doorgaans op het observeren van ademgedrag, coaching en het aanleren en toepassen van ademtechnieken binnen de grenzen van de eigen deskundigheid.
• Een opleiding tot ademtherapeut kan uitgebreider zijn en aanvullende eisen stellen aan theoretische kennis, praktijkervaring, cliëntbegeleiding en beoordeling.

Belangrijk is opnieuw dat de titel op zichzelf weinig zegt. Kijk vooral naar de inhoud, het niveau, de omvang en de toetsing van het opleidingstraject.

Hoe lang duurt een ademcoach opleiding?

Dat verschilt sterk per opleider. Er zijn korte cursussen van één of enkele dagen, online opleidingen en uitgebreidere trajecten met meerdere lesdagen, zelfstudie, praktijkopdrachten en examens. Kijk daarom niet alleen naar het aantal lesdagen.

Een betere vergelijking ontstaat wanneer je kijkt naar de totale studiebelasting:

contacturen + zelfstudie + praktijkuren + opdrachten + toetsing.

Een opleiding van zes lesdagen kan bijvoorbeeld aanzienlijk meer studie omvatten wanneer deelnemers tussen de lesdagen theorie bestuderen, opdrachten uitvoeren en praktijkervaring opdoen.

Kun je na een ademcoach opleiding direct cliënten begeleiden?

Dat hangt af van je vooropleiding, ervaring en de inhoud van de opleiding.

Een goede opleiding moet je voldoende theoretische en praktische basis geven om binnen het aangeleerde werkgebied verantwoord te handelen. Tegelijkertijd ontwikkelt professionele deskundigheid zich verder door praktijkervaring, intervisie, nascholing en reflectie.

Het behalen van een certificaat is daarom beter te zien als het begin van professionele ontwikkeling dan als het eindpunt.

Ademcoach worden bij B-Mind

De Ademcoach Opleiding van B-Mind vormt de Yellow Belt binnen de B-Mind Ademleerlijn. De opleiding bestaat uit zes lesdagen en richt zich onder andere op ademfysiologie, anatomie, het herkennen en analyseren van ademhalingspatronen, verschillende ademtechnieken, ademanamnese en het opstellen van fysiologisch onderbouwde coachingsplannen. Tijdens de zesde lesdag vindt toetsing plaats aan de hand van theorie en casuïstiek.

De opleiding is bedoeld voor mensen die ademcoaching professioneel willen inzetten en voor professionals die ademhaling willen integreren binnen hun bestaande vakgebied, zoals coaches, fysiotherapeuten en andere zorgprofessionals.

B-Mind beschikt daarnaast over verschillende registraties, erkenningen en accreditaties. Omdat de betekenis daarvan per organisatie en beroepsgroep verschilt, vind je op de pagina Keurmerken en erkenningen een actueel overzicht. Na de basisopleiding kun je je binnen de B-Mind Ademleerlijn verder verdiepen en specialiseren.

Bekijk de Ademcoach Opleiding →

Bekijk keurmerken en erkenningen →