Gaat ademen vanzelf of zit er meer achter (dis)functioneel ademhalen?
De Volkskrant: "Ademhalen gaat vanzelf, denk er niet teveel over na"
De Volkskrant (01-04-26) meldde dat ademhaling een autonoom proces is en dat we hier beter van af kunnen blijven. Dat een paar keer goed ademen voldoende is om rustig te worden en we er niet teveel over na moeten denken. Maar is dat wel zo zwart-wit te zeggen? Of zit er meer achter (dis)functioneel ademhalen? B-Mind vindt van wel! Sterker nog: het is waar ik, Jerome, voor adem en leef. Daarom delen we graag onze mening met je. We gaan eerst dieper in op wat disfunctioneel ademhalen is, welke gevolgen dit met zich meebrengt én hoe je er vanaf komt.
Wat is eigenlijk disfunctionele ademhaling (verkeerd adempatroon)?
Een disfunctionele ademhaling is een aangeleerd of ontregeld adempatroon dat niet efficiënt is en klachten kan veroorzaken, ondanks dat de longen zelf gezond kunnen zijn. Denk onder andere aan:
- Ademen via de mond, waarbij het ademsysteem ontregeld raakt, denk aan de werking van de sinussen en gasafhandeling
- Een stug middenrif, bijvoorbeeld bij een langdurig verkeerd adempatroon of door medische redenen
- Hoge borstademhaling door bovenstaande redenen of bij bijvoorbeeld stressachtige klachten
- Snelle ademhaling (te hoog ademminuutvolume), een combinatie van bovenstaande factoren of ziekte van het lichaam.
Bovenstaande voorbeelden van disfunctionele ademhaling komen echter veel voor. Instituten als het NIVEL (Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg) en het NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap) geven als richtgetal dat tussen de 800.000 en 1 miljoen Nederlanders last hebben van chronische hyperventilatie. Heel veel mensen zijn zich hier niet eens van bewust. Daarnaast heeft ongeveer 10% van de Nederlanders last van angstaanvallen, 20% heeft hooikoortsklachten, 25% heeft problemen om door de neus te ademen en 65% van de Nederlanders heeft in meer of mindere maten stressklachten. Allerlei klachten die verbonden zijn met ademhaling. Je zou kunnen stellen dat ademhaling het lastig heeft….
Diverse klachten bij disfunctioneel ademhalen
Disfunctioneel ademen is een patroon dat door bijvoorbeeld stress, spanning, een slechte houding, ziekte, allergieën of gewoonte kan ontstaan. Het wordt een patroon waaraan je systeem zich aanpast en dat meestal niet automatisch verandert zonder dat je iets verandert. Hierdoor kunnen er diverse klachten in het lichaam ontstaan: fysieke klachten, maar ook gezondheidsklachten. Denk aan minder energie, mentale problemen, slechter slapen, versterking van allergieën of nieuwe allergieën, huidklachten, verminderde weerstand, etc.
Kan ademhaling zichzelf herstellen?
Als de bron van het verkeerde patroon wegvalt, kan ademhaling zich soms herstellen. Dus wanneer stress er niet meer is, kan de ademhaling terug in andere staat komen. Vaak zie je echter dat het lichaam het verkeerde patroon niet automatisch herstelt en dat het beoefenen van technieken die invloed uitoefenen op het middenrif, retentie (pauze na de uitademing) en een lager ademminuutvolume (minder snel ademen) helpen om weer een functioneel patroon te krijgen. Goed nieuws dus, want een verkeerd adempatroon is dus van tijdelijke aard, mits je met de juiste technieken het weet te herstellen. Om je vervolgens weer fitter en energieker te voelen, minder vermoeid, enzovoorts.
Hoe kun je disfunctioneel ademhalen herstellen?
Belangrijk om te weten is dus dat je disfunctioneel ademhalen kunt herstellen. Door gerichte technieken, zoals hierboven genoemd. Ademhalen gaat dus wel degelijk vanzelf, maar het is niet zo makkelijk als het lijkt. Ja, we denken er niet altijd over na, maar dat betekent niet dat een ademhalingspatroon niet beter kan. De aannames van de Volkskrant zijn dus naar onze mening iets te kort door de bocht. Met een keer naar de sportschool gaan ben je ook niet ineens een sporter. Met een keer per dag diep in- en uitademen heb je dus ook niet ineens een functionele ademhaling. Let wel: heb je geen klachten, dan zou je kunnen zeggen dat je niet met ademhaling bezig hoeft te zijn. Heb je wel degelijk klachten, is het raadzaam om naar je ademhaling te kijken. Hoe dan ook: ademhaling is de motor van je brein en lichaam, dus wij vinden het verstandig om er wel degelijk aandacht aan te besteden. Ook als er in eerste instantie niets aan de hand lijkt…
Nieuwsgierig naar functioneel ademhalen in trainingsvorm?
Onze gecertificeerde B-Mind coaches helpen je graag om je disfunctionele ademhaling te herstellen of om je functionele ademhaling nog functioneler te maken. Wil je weten wie je hierbij kunnen helpen, maak hier kennis met onze ademcoaches.
Wat zegt de wetenschap over ademhaling?
Hoeveel onderzoek is er afgelopen 20 jaar gedaan naar ademhaling?
- Pudmed: >100.000 artikelen
- Google Scholar: >500.000 resultaten
- Scopus en Web of Science: >100.000 artikelen
Enkele belangrijke onderzoeken die bijdragen aan wetenschappelijke onderbouwingen voor het nut van ademhaling:
- Wim Hof endotoxine-studie uit 2011. Bewijs voor immuunbeïnvloeding door oa ademhalingstechnieken.
Kox, M., van Eijk, L. T., Zwaag, J., van den Wildenberg, J., Sweep, F. C. G. J., van der Hoeven, J. G., & Pickkers, P. (2014).
Voluntary activation of the sympathetic nervous system and attenuation of the innate immune response in humans.
Proceedings of the National Academy of Sciences, 111(20), 7379–7384. https://doi.org/10.1073/pnas.1322174111 - Stress vermindering door het toepassen van ademtechnieken.
Slow breathing & nervus vagus (HRV / stressregulatie). Lehrer, P., et al. (2003). Heart rate variability biofeedback increases baroreflex gain and peak expiratory flow. Applied Psychophysiology and Biofeedback.
De essentie van dit onderzoek hebben we zelf ook uitgevoerd bij onze ademopleiding Yellow Belt. Daar hadden wij bij 40 deelnemers die we gezonde deelnemers die we 30 dagen begeleiden een vermindering van gemiddeld 19% mbt stress (gemeten via HRV). - Buteyko & astma vermindering door ademtechnieken.
McHugh, P., et al. (2003). Buteyko breathing technique for asthma: an effective intervention? Thorax. - Ademhaling & hersenactiviteit (neuro-wetenschap)
Zelano, C., et al. (2016). Nasal respiration entrains human limbic oscillations and modulates cognitive function. Journal of Neuroscience. - Verhogen van je energie door ademhaling.
Nobel Prize Outreach AB. (2019). The Nobel Prize in Physiology or Medicine 2019. Nobel Prize in Physiology or Medicine 2019.
https://www.nobelprize.org/prizes/medicine/2019/summary/
Adem rustig in, adem rustig uit… en doe er je voordeel mee
Online Training
Master
Your
Breath
"Leer de geheime kracht van ademhaling kennen in deze krachtige E-learning Module"
